| Anvioù
karantezus
Noms doux (Diwallit 'ta d'an
distagadur, anvioù a vez distaget anoioù)
An
hini a garan. Celui/celle que j'aime.
(*
précision linguistique: en breton, le
démonstratif "hini" ne porte pas
la différence de genre. La langue a d'autres
façons de signaler la
différence de genre)
Aelig...
Ange
Choutig,
ma choutig... Mon petit chou
Dousig,
ma dousig, ma dousig koant, ma
dousig karet. Douce, ma douce
Kaezh,
kaezhig, ma c'haezh, ma c'haezhig.
Cher -e,
bien-aimé -e.
Karedig
Amant -e, amoureux -se
Ma
c'haredig, ma c'haredig koant, ma
c'haredig karet. mon amant, mon amoureux...
Koantennig,
ma c'hoantennig...Mignonne, ma mignonne...
Lout,
loutig, loutenn, ma loutenn,
loutennig, ma loutennig... Chou. loup...
Ma
muiañ-karet. Mon/ma bien-aimé/e.
Ma
c'harantez. Mon amour.
Ma
dous, ma dousig... Ma douce, ma
dulcinée, ma mie.
Moutig,
ma moutig... Mignon, mignonne
Ma
far. Mon homme.
Kalonig,
ma c'halonig. Jeune amoureux (fille ou
garçon). Mon coeur.
Mestrez,
ma mestrez muiañ karet.
Maîtresse, ma
maîtresse bien-aimée.
Te
eo ma dous. Tu es ma douce (* plus
précisément: C'est toi ma douce).
Te
eo ma muiañ-karet. Tu es mon/ma bien-aimé/e
(* plus précisément: C'est toi mon/ma
bien-aimée).
|
|
|
Karout ha bezañ karet
Aimer et être
aimé (être amoureux)
En
em blijout a ran ganit. Je
me
plais près de toi (* avec toi).
Me
'm eus karantez evidout. Je suis amoureux de toi (*
j'ai de l'amour pour toi).
Karet
out ganin-me. Je
t'aime (*
littéralement: tu es aimé/e de moi).
Me
a gar ac'hanout. Je t'aime (* Moi, je t'aime).
Da
garout a ran. Je t'aime (* Toi, je t'aime).
Pell
'zo e karan ac'hanout. Je
t'aime depuis longtemps.
C'hoant
am eus da ziskleriañ ma
c'harantez dit. Je veux (* j'ai envie de) te
déclarer mon amour. ma
santimantoù dit. Je veux te
déclarer mes sentiments. >
Joa
zo etrezomp. Nous
nous plaisons ensemble. (* cette belle formulation bretonne est
intraduisible en français. Dans sa
littéralité, elle signifie: il y a
quelquechose d'ineffable entre nous).
Amourousted
zo etrezomp. Nous flirtons.
Karantez
a zo etrezomp. Nous nous aimons.
Karantez
hep muzul hon eus an eil
evit egile.
Nous avons l'un pour l'autre un amour
infini (* sans mesure).
Karantez
dall. Amour aveugle ; passion.
Karantez
diroll. Amour
déchainé.
Karantez
foll. Amour fou.
Karantez
ar c'hig. Amour charnel.
Diskouez
karantez da unan bennak. Prouver (* montrer) son
amour à quelqu'un(e).
Kaout
karantez evit unan bennak. Avoir de l'amour pour
quelqu'un(e).
Magañ
karantez ouzh unan bennak. Eprouver de l'amour pour
quelqu'un(e).
Bezañ
e karantez gant unan
bennak. Etre amoureux de quelqu'un(e).
Erru
['ay] on sot ganit. Tu me rend fou. ...gantañ/ganti.
Il me rend fou /elle me rend
fou (* Erruout = arriver, autre formulation: Aet
on sot gantañ/ganti)
Sot.
Fou
Nay.
givré
Trelatet.
Cinglé.
Te
eo an hini a garan ar muiañ er
bed. Tu es celui ou celle que
j'aime le plus au monde (C'est toi, celui ou celle que
j'aime…).
N'hellan
ket bevañ hepdout. Je ne peux vivre sans toi.
Ezhomm
'm eus diouzhit/ac'hanout. J'ai besoin de toi.
Reiñ
frankiz a ran dit em buhez. Je te fais une place dans ma
vie.
|
Merc'heta ha paotreta
Draguer les filles et draguer
les gars
Luseta
[lu'zetat]
Mont da glask lus pe mont da verc'heta ? !
Draguer.
En
em drein ouzh ur plac'h / ur paotr.
S'intéresser
à une fille / un garçon.
Anat
eo emañ o klask
higennañ ac'hanon. Il est évident
qu'il/elle est en train de me draguer.
Skoaziañ
[skwayâ].
Daou den yaouank a vez skoaz-ha-skoaz o pokat h.a. (h.a.= hag all)
Flirter
Ober
al lez d'unan bennak. Faire la cour à
quelqu'un.
Teneridigezh
a zo en e vouezh / he mouezh. Il y a de la
sensualité dans sa voix, (à lui /à
elle)
Parañ
a ra ma daoulagad war he
re. Mes yeux (à lui)
rencontrent les siens (à elle).
Gwelout
a ran tan ar garantez ez taoulagad.
Je lis(* je vois) le feu de
l'amour dans tes yeux.
Ober
a ra ur sell a garantez ouzhin.
Il/Elle jette un regard
amoureux sur moi.
Luc'hadenn.
Pa luc'h an daoulagad. Coup d'oeil amoureux.* Quand
luit le regard.
Ar
miliouri. Les manières
amoureuses.
Gwiliouriñ.
Etre d'humeur amoureuse.
Flourañ
a ra anezhañ
gant he dorn. Elle le caresse de sa main.
Flourañ
he c'hroc'hen. Caresser sa peau,
(à elle)
... * …e
groc'hen (sa peau à lui)
Ober
karantezioù (pe,
allazigoù) da unan bennak.
Caresser la peau de
quelqu'un(e).
Krog
eo tan ar garantez ennon. Le feu de l'amour me consume
(* a pris en moi).
Lusket
omp gant nerzh an amourousted.
Nous sommes
guidés parla force de l'amour.
Dihunet
eo al loen a zo ennon. L'animal s'est
réveillé en moi.
En
em reiñ d'ar garantez.
S'adonner à
l'amour.
Taolet
'm eus kehel warni/warnañ.
J'ai eu le coup de foudre
pour elle/lui.
Kelc'hiet
on ganit
(ganti/gantañ). Tu (elle / il)
m'envoûte(s).
Ar
bilulenn. La pilule. Ur
c'holoenn-vir. Un préservatif.
|
|
An dud dizimez
Les gens non-mariés
(célibataires)
Dizimeziñ,
kozhplac'hiñ. Célibat
Unan
dizimez. Célibataire.
Paotr-yaouank,
plac'h-yaouank. Célibataire
(homme, femme).
Paotr-yaouank-kozh,
plac'h-yaouank-kozh. Célibataire
endurci(e) (homme, femme).
Paotr-yaouank-kozhviret,
plac'h-yaouank-kozhviret. Vieux gars, vieille fille.
Unan
klañv gant ar c'hoant
dimeziñ. Célibattant-e (*
malade du désir de se marier)
Kejañ.
se rencontrer.
Kejadeg.
Love connection.
Système de rencontres basé sur un repas et un jeu
de chaises tournantes.
Kejadenn-vuan,
primgejadenn. Speed-dating.
Système de
rencontres en 8 minutes.
Kejadeg-kafedi,
kafe-kej. Love connection
café.
Kejañ
hag ouzhpenn marteze ! Rencontres et plus si
affinités.
Goude
'l labour. Afterwork. Boîtes de nuit
pour célibataires en mal de rencontres ouvert de 18 heures
à minuit.
C'hoari
prenn-dibrenn
(alc'hwez-dizalc'hwez). Lock and key.
Système de rencontres où on donne un cadenas aux
femmes et une clé aux hommes.
Mat
' oan
gantañ/ganti, ken ' oan krog da grediñ, sell !
J'étais bien avec
lui /avec elle, tellement que je commençais à y
croire, tu vois !
Krediñ
' ra c'hoazh e kavo he
friñs hoalus ! Elle
croit toujours au prince charmant ! (* Elle croit encore qu'elle
trouvera…Nota: c'est le possessif [+ mutation] qui porte le
genre [ici,
"he"=féminin] nécessaire pour la
compréhension de la phrase).* Krediñ
' ra c'hoazh e vo kavet he
friñs hoalus ganti!
Rouzet
eo ar bloneg dit, genaoueg. Ta copine t'as
plaqué, idiot.
Droukveskañ
santimantoù. Dysharmonie
émotionnelle.
|
Kalon
Cœur
A
wir galon, a-greiz kalon. De tout coeur
Emañ
an amourousted o
c'hilligañ ma c'halon.
L'amour me chatouille le
cœur ! (* pas dans l'instant, mais avec une notion de
durée, sur une période longue)
Piket
eo ma c'halon ganit. Je suis amoureux de toi.
Krog
eo ar bik em skouarn. Je suis amoureux,
(littéral : être piqué par l'amour)
Tridal
a ra ma c'halon. Mon coeur
trésaille.
Ma
c'halon a zo beuzet gant levenez.
Mon coeur est
noyé de bonheur (* la joie).
Ma
c'halon a zo leun-barr a garantez
evidout. Mon coeur est rempli d'amour
pour toi.
Klevet
a ran ma c'halon o taoulammat.
J'entends mon coeur battre
fort (* daoulamm=précipitation du galop).
Santout
a ran ma c'halon o lammat em
c'hreiz. Je sens mon coeur qui bat en
moi.
Diskuliañ
e galon. Ouvrir son coeur.
Karantez
zo em c'halon evidout. Il y a de l'amour pour toi
dans mon cœur (* je t'aime).
Luskoù
e galon (ar garantez). L'élan amoureux.
|
|
Pokat
Bouchañ
Donner un baiser
Ur pok.
Un baiser.
Ur
bouch. Une bise (plus familier que
Pok).
Pokat
dit (dezhañ/dezhi). T'embrasser. L'embrasser
(lui/elle).
Pok
din 'ta ! Embrasses-moi.
Pok
din 'ta genaoueg ! Embrasses-moi idiot !
Gant
he daouarn e kas pokoù din.
Elle m'envoie des baisers de
ses mains.
E skolaj Kemper ez on bet O
teskiñ bouchig d'ar merc'hed !>
C'est au collège
de Kemper que j'ai appris à embrasser les filles! (chanson) |
Tud vrudet
Personnages
célèbres
Sent paeron ar garediged / Les saints patrons des
amoureux
Santez Douinenn
pe Douenwenn
(25-01) eo ar valantinenn vreizhat.
Sainte-Ouine est la valentine
bretonne.
Sant
Valentin
(14-02) zo ur sant eus Roma
anavezet da sant paeron an amourouzien dre ar bed.
Il
a vécu à Rome et est le saint patron des amoureux
à travers le monde.
Tristan
hag Izold.
Bevet o deus o-daou e Breizh,
etre Breizh-Veur ha Breizh-Vihan, a bep tu da Vor Breizh, da heul ar
Roue Marc'h,
eontr Tristan.
Tristan
et Iseult. Ils ont vécu tous deux en Bretagne, entre la
grande et la
petite, de part et d'autre de la mer de Bretagne (Mor Breizh / English
Channel / La Manche) à la suite du Roi Mark, oncle de
Tristan. |
|
Dimeziñ hag
eurediñ
Mariage
civil (Fiançailles) et mariage religieux.
Graet
am eus dit ul le a garantez. Je t'ai fait un serment
d'amour.
Dimeziñ.
Se fiancer ou se marier.
Ar
re-mañ zo nevez dimezet.
Ceux-ci viennent de se marier.
Ar
wreg nevez. La mariée.
Ar
gwaz nevez. Le marié.
Ar
priedoù nevez, an dud nevez.
Les nouveaux
mariés.
An
eured en ti-kêr a vo graet gant
an Aotrou Maer. Le mariage à la
mairie sera officié par M. le Maire.
An
eured en iliz a vo graet gant an Aotrou
Person. Le mariage à
l'église sera célébré par
M. le Recteur (curé).
Sizhun
ar briedelezh (Pa vezer nevez
dimezet). Lune de miel (semaine du
mariage, quand l'on est nouvellement marié) .
|
|
www.allevrig.com
Graet
gant / Réalisé par
Kenvodad
Al Levrig
91, hent ar Marichal Joffre
22700 Perroz-Gireg (Brittany,
France)
Pgz/Plr : 02.96.49.80.55
Framm
/ Conception graphique : Julien Cornic
Impression:
Imprimerie de Guingamp - 02 96 11 97 00
www.festyves-gouelerwan.com
contact@festyves-gouelerwan.com
FestYves
/ Gouel Erwan
2279,
route de Clisson
44230
St-Sébastien sur Loire (Brittany, France)
Pgz/Plr Tel/Fax 02.40.34.00.27
|
|
|
Kanaouennoù
Chants
An
hini a garan
An hini a garan, gwechall bihan er
gêr,
Celui que j'aime, autrefois, petits
à la maison,
Pa oamp tostig an eil, an eil ouzh
egile,
Quand nous étions tout
près l'un de l'autre,
Va c'halon ne gare, 'gare nemet unan,
Mon coeur n'en aimait qu'un ;
Pa oan bihan er gêr, an
hini a garan.
Quand j'étais petite
à la maison, celui que j'aime.
An hini a garan, 'm eus kollet da
viken,
Celui que j'aime, je l'ai perdu
à jamais ;
'M an degouezhet pell ha ne zistroio
ken
II est parti au loin et ne reviendra
pas ;
Ha setu ma kanan, kanan keti
ketañ
Et voici que je chante à
celui que j'aime.
Ha setu ma kanan d'an hini a garan
Et voici que je chante à
celui que j'aime.
An hini a garan, un deiz 'n eus va
losket
Celui que j'aime, un jour il m'a
laissée ;
Aet eo d'ar broioù pell,
d'ur vro n'an'vezan ket
Parti vers les pays lointains, des
pays que je ne connais pas,
Aet eo d'ar broioù pell da
c'hounit e vara
Parti vers les pays lointains, pour
gagner son pain.
Kollet, kollet un deiz, an hini a
garan
Perdu, perdu un jour, celui que
j'aime.
Gwelloc'h eo
karantez
Gwell' eo karantez 'leizh an dorn
Il est
préférable d'avoir de l'amour plein la main
Eget aour melen 'leizh ar forn.
Que de l'or jaune plein le four.
Rak an aour melen Vez
rannet
Car l'or jaune peut être
partagé.
Hag ar garantez ne vez ket.
Mais ce n'est pas le cas avec l'amour.
N'eus botez kozh
ebet
Nend eus ket kozh botez
Il n'y a pas de vieille
chaussure
Hep na gav he farez.
Qui ne trouve son
égale.
Nend eus ket kozh chaoson
Il n'y a pas de vieux chausson
Hep na gav e bareilhon.
Qui ne trouve son égal.
|
|
|
Kaozioù en ur c'hafedi
Echanges dans un lieu public
- Demat, n'eus ket tan ganit da
reiñ din ?
Bonjour, t'as pas du
feu à me donner ?
- Nann (* N'eus ket!),
'vutunan ket !
Non,
je ne fume pas.
Goude
ur vunutenn. Une minute plus tard.
- N'ouvezit ket (* n'oueit ket/n'anavezit
ket )
pelec'h
Vous ne savez pas
où se joue le concert ce soir ?
emañ an abadenn sonerezh hiziv da
noz ?
- 'Ran ket
!
Je ne sais pas !
- Ha gallout a ran paeañ
ur bannac'h dit ?
Je peux t'offrir un verre ?
- Ya, ur bannac'h bier mar plij
ganit.
Oui, une bière
s'il te plaît.
- O chom e ti da dud out (* emaout) ?
Tu habites chez tes parents ?
- N'on ket (* N'emaon ket)!
Non!
(Petra
'sell se anezhañ ! ?)
(Ça le regarde ! ?)
- E pelec'h out (* emaout) o chom neuze "ta
?
Mais où
habites-tu alors ?
- Se na sell ket ac'hanout !
Ça ne te regarde pas !
Derc'hel a ra ar gaoz da vont
met war wellaat e ra an darempredoù.
La conversation continue et
les relations s'améliorent.
- O, te zo gwisket chik
hiziv/hirio/herie/hudu...
Dis donc, t'es chic
aujourd'hui.
- 'Vel kustum.Te ivez zo gwisket
brav.
Comme d'habitude. Toi aussi
tu es bien habillé.
- Daoulagad brav zo ouzhit/diouzhit.
T'as de beaux
yeux.
- Ha te zo
muzelloù kaer diouzhit ! Pok
din 'ta, genaoueg
!
Et toi tu as de belles
lèvres ! Embrasse-moi, idiot !
- Gallout a ran kas ac'hanout d'ar
gêr ?
Je peux te raccompagner ?
- Ya, ma fell dit...
Oui, si tu veux...
* ar steredennig a ziskouez ma
vez skrivet gant Karnedig Koantik an draig d'he heul…
|
|
|